Over maatregelen, lockdowns en waarom gras groener is in Zweden

Vorige week gingen we wandelen met onze twee jongste dochters. We liepen een route die ons langs een weiland bracht met twee paarden. Maxim en Lotte, hoorden we van de boer die op een grote trekker een kuub drinkwater kwam aanrijden. Het water zat in een oversized jerrycan. Na parkeren trok de boer de stop eruit en liet het water in de drinkbak lopen. Mijn dochters mochten Maxim en Lotte een oude boterham voeren.

Halverwege zei de boer: let op, het gaat zo overstromen. Ik heb wat te veel water meegenomen. Hij had verwacht meer te morsen over het pad naar het weiland. En inderdaad, er liep een paar honderd liter over de rand. Wat Maxim en Lotte wel de mogelijkheid bood alvast een slokje te drinken zonder te hoeven wachten tot de jerrycan weg was.

Ik schrijf wel eens draadjes op Twitter over deze pandemie. Recent eentje die de plannen van Herstel-NL besprak.

En één die vertelde over de drastische koerswijziging van Zweden in de bestrijding van de pandemie.

Dan krijg je wel eens reacties. Op beide draadjes best veel. Ook van mensen die het totaal niet met me eens zijn. Als het gaat om de Nederlandse aanpak dan is het overkoepelende thema dat die onterecht zwaar is.
Sommigen vinden dat Zweden bewijst dat je al die zware maatregelen niet nodig hebt. Waarbij ze voor het gemak voorbij gaan aan het feit dat Zweden zelf het daar niet mee eens is. Bestaat er zoiets als “countrysplaining”?
En nu Zweden afvalt, wordt naadloos geschakeld naar Madrid of Texas. De wereld is vol van voorbeelden van plaatsen waar op wonderbaarlijke wijze de besmettingen vanzelf gingen dalen. En als je dan gaat kijken is er vrijwel altijd een logische verklaring te vinden. En ja, heel soms gebeurt het ook dat het echt vanzelf verbeterd. Maar tegenover dat ene voorbeeld staan er honderden gebieden en tientallen landen waarbij dezelfde wetmatigheid geldt:

1. Besmettingscijfers lopen op. Politiek bezweert dat het nog niet erg is.
2. Besmettingscijfers lopen verder op. Er worden maatregelen getroffen die noodzakelijk zijn om verspreiding te stabiliseren en daarna terug te dringen.
3. Besmettingscijfers stabiliseren en beginnen terug te lopen. Roep om versoepelingen zwelt aan.
4. Besmettingscijfers dalen verder. Politiek voert versoepelingen door.
5. Besmettingscijfers stabiliseren. Bevolking blijft roepen. Politiek blijft versoepelen.
6. Ga terug naar 1.

Ieder land, en soms zelfs regio, zit in zijn eigen fase. Allemaal kiezen ze op een ander moment om over te gaan naar een volgende fase. Tussen landen zijn er grote verschillen in de genomen maatregelen, maar grosso modo is dit de werkwijze. Of je nu praat over ZeroCovid landen als Nieuw Zeeland en Australië, die heel vroeg overstappen van fase 1 naar 2, en heel duidelijke regels hebben over wanneer je van fase 2 naar 3 gaat. Waardoor uiteindelijk fase 1 t/m 4 in een weekje of 2 worden doorlopen en je daarna een paar maanden in fase 5 blijft handen voor je teruggaat naar start.

Daarentegen blijven wij in fase 1 hangen tot we de 10k besmettingen per dag raken. Vervolgens moeten we in meerdere persco’s om de twee weken ingrijpen omdat blijkt dat we eerder te voorzichtig waren, of vanwege politieke redenen bepaalde sleutelmaatregelen niet wilden nemen. Dan duurt het weken voor we overgaan van fase 2 naar fase 3. En omdat we al vrij vroeg beginnen te versoepelen blijven we daar nu al maanden hangen. Na een heel korte periode van stabilisatie konden we al weer opnieuw beginnen in fase 1.

Waarbij het ergste is dat we niet door hebben dat we als kikkers in een plan levend worden gekookt. Een jaar na de eerste uitbraak is het aantal besmettingen al meer dan ene half jaar duizenden per dag. Na iedere golf blijven we op een hoger aantal zieken en dagelijkse doden hangen voor we opnieuw beginnen te stijgen.

Maar goed, je kunt het altijd slechter treffen. In Brazilië weigert Bolsenaro categorisch uit fase 1 te komen. Waardoor de cijfers vrolijk door blijven stijgen en er daar duizenden mensen per dag komen te overlijden.

Maar ook de effectiviteit van de maatregelen verschilt per land. Daar hebben de kritische denkers gelijk in. Er zijn zeker landen waar relatief minder zware en langdurige maatregelen getroffen worden. Vaak is het een “kunstmatig” verschil, omdat ieder land zijn eigen afweging maakt over welke gevolgen acceptabel zijn.

Het is waar dat Zweden lange tijd ingrijpende maatregelen heeft kunnen afhouden. Maar dat kwam met een prijs. Zweden heeft 1.310 doden per 1mln inwoners te betreuren, in totaal 13.402 mensen. Ongeveer 10x meer sterfgevallen per miljoen inwoners dan buurlanden Noorwegen (123 per mln, 656 sterfgevallen in totaal) en Finland (148 per mln, 817 sterfgevallen in totaal). Dat is een groot verschil. Waarbij je niet enerzijds kan beweren dat Zweden laat zien dat het ook zonder maatregelen kan, en anderzijds zeggen dat het ontbreken van maatregelen nooit de reden kan zijn voor dit verschil. Bot gezegd: heb dan gewoon het lef om te zeggen dat je dit een aanvaardbare nevenschade vindt. Want dat is waar het op neerkomt. En je kunt veel zeggen van mensen als Marianne Zwagerman, Barbara Baarsma, Robin Fransman, en al die anderen, maar ze hebben in ieder geval het fatsoen om de redenatie af te maken en de consequenties van hun ideeën te onderkennen. Al blijft het een onderwerp waar ze niet graag concreet over worden natuurlijk.

Al deze mensen, en velen met hen, vinden, om een variëteit aan redenen, dat de pogingen van de Nederlandse regering om de Corona pandemie te bedwingen buitensporig en/of misdadig zijn en we onze vrijheid en/of grondrechten opofferen aan iets wat in ieder geval niet zo erg is als beweerd wordt.

Ik zou die stelling kunnen waarderen, het is iets wat mij ook bezig houdt. Hoe lang wordt mijn recht om me in vrijheid over straat te bewegen wanneer ik dat wil ingeruild voor maatregelen die meer zetelwinst opleveren?

Maar in de praktijk blijkt het verlangen naar vrijheid neer te komen op “de restaurants / winkels / café’s / musea zijn open”. Brood en spelen. Meer niet.

Van alle reacties is er exact helemaal niemand die een probleem heeft uitgesproken met het feit dat je in Zweden sinds kort verplicht bent om je te laten testen als je vanuit BCO wordt gebeld. En dat je de wet overtreedt als je daar geen gehoor aan geeft. En dat je maximaal een half jaar de gevangenis in kunt vliegen als je in deze situatie iemand anders zou besmetten.

Er is niemand die zijn afschuw heeft uitgesproken over de drastische inperking van recht op belijden van godsdienst, debatteren en/of demonstreren voor een half jaar tot maximaal 8 mensen. Het sluiten van de grenzen voor iedereen van buiten de EU voor 2,5 maand.

Er zijn legio mensen die gereageerd hebben met “zie je wel: hun winkels/musea/restaurants zijn open! Meer vrijheid!!!”. Een enkeling had het nog over mondkapjes, maar voor de meesten was dat zo 2020.

Maar niemand die de “echte” vrijheid miste die daarvoor werd ingeruild. En ik denk dat dit voor het overgrote meerderheid van de bevolking ook zo is. Tuurlijk zal er gebitcht worden maar blijkbaar vinden we het belangrijker om gewoon te kunnen winkelen, al is het met min 10m2 lege ruimte om je heen. We willen gewoon uit eten. Ook als we moeten opdelen in groepjes van 4. En ach, als je dan een kaartje kunt krijgen voor een pretpark is het lekker rustig.

Het gras van de buren is groener omdat de overheid daar de overgrote meerderheid, wappie of niet, duidelijke handvatten en richtlijnen geeft om zich aan vast te houden. Ja, er zijn maatregelen. Maar vaak kunnen ze ook lichter worden uitgevoerd omdat ze beter worden nageleefd. En omdat ze beter worden afgedwongen. Want hoewel een behoorlijk deel van onze bevolking vindt dat onze straffen veel te zwaar zijn, is een boete van 95 euro nu niet bepaald indrukwekkend te noemen in vergelijking met andere landen. En laten we wel wezen, hoe veel moet je te hard rijden om een boete van 95,- te krijgen? 6,5km/u ofzo? Welk signaal geef je dan eigenlijk af?

Hoe belangrijk vindt de overheid de bestrijding van een besmettelijke, dodelijke ziekte onder de bevolking eigenlijk? Je kunt discussiëren over of het nu 0,23 of 0,7% van de besmettingen is (spoiler: het is 0,7%), maar het zijn gewoon inmiddels ruim 16.000 mensenlevens.
Hoe belangrijk vind je (volgens Engels onderzoek) 10-15% van de mensen die na besmetting langdurig ziek wordt? Dat zouden in NL nu al ruim meer dan 100.000 mensen zijn. Die weken of zelfs vele maanden zijn uitgeschakeld. Die permanente gezondheidsschade oplopen? Als je enkel mini-boetetjes uit deelt terwijl je preekt over “eigen verantwoordelijkheid”. Maar vergeet dat het de verantwoordelijkheid is van de overheid om dit te reguleren. Als zelfs Zweden tot die conclusie komt, mogen we dan op zijn minst de discussie voeren of een testplicht als je een BCO oproep krijgt, en een quarantaineplicht als je positief getest bent niet gewoon redelijk is om te vragen. Om maar wat logische stappen te benoemen uit de Zweedse maatregelen.

We zwerven alweer een tijdje rond de 7-8.000 besmettingen per dag. Tegelijkertijd bleek begin maart dat slechts de helft van de mensen met klachten zich laat testen. En ook ongeveer de helft van de respondenten in het RIVM gedragsonderzoek blijft thuis met klachten. Maar eind vorig jaar werd ook bekend dat 20% van de positief geteste mensen zich niet aan de quarantaineregels houdt.

Met dat soort getallen is het aantal dagelijkse besmettingen mogelijk ver boven de 10.000. En erger nog, morgen zijn er bijna 2.000 mensen die weten dat ze besmet zijn, of wachten op de uitslag van een test, op pad. Zonder enige vorm van sanctie als ze anderen besmetten. Die misschien tot die 0,7% behoren die wel sterven. Of die 10-15% die weken of maanden uitgeschakeld is.

En het ironische is: de maatregelen die worden afgekondigd moeten zo zwaar zijn dat ze compenseren voor die 2.000 mensen. Want anders werkt het niet. En dus zijn ze 25% zwaarder dan wanneer iedereen die ziek is simpelweg thuis blijft. De weigeraars maken het voor iedereen substantieel zwaarder.

Mogen we dan alsjeblieft de discussie voeren of dit gerechtvaardigd is? Dat heel Nederland ‘s avonds thuis moet blijven zodat mensen willens en wetens anderen kunnen gaan lopen besmetten? Als we dan toch moeten praten over vrijheid, dan wil ik die discussie graag hebben. Want ik vind dat je als overheid toch op zijn minst ondertussen moet gaan kijken naar het verantwoordelijk houden van mensen voor hun daden voordat je het recht op vrije beweging voor onbepaalde tijd inperkt. Iets met proportionaliteit enzo.

En ik vraag me ook af hoe vaak we nog dat rondje draaien voor we door hebben dat we ook anders zouden kunnen reageren. Voortschrijdend inzicht. Dat je na drie golven straks weer hetzelfde kunt doen bij de vierde, maar misschien moeten we toch eens iets anders gaan proberen. De knoppen waar we aan kunnen draaien zijn bekend. Misschien wordt het tijd om eens te gaan kijken naar hoe de landen die de dagelijkse gevolgen geminimaliseerd hebben ze hebben afgesteld. Gewoon, om eens niet eigenwijs te doen.

Mijn stelling: wij gaan nooit uit de Corona crisis komen als we niet gaan eisen dat iedereen zich aan de zelfde maatregelen houdt. En bijkomend voordeel: als iedereen zich aan de maatregelen houdt, dan hoeven die maatregelen, paradoxaal genoeg, ook een stuk minder zwaar te zijn om hetzelfde effect te hebben. Net zoals de boer minder water mee hoeft te nemen voor Lotte en Maxim als de weg ernaar toe wat minder drassig en hobbelig is.

Want daarom is het gras bij de buren groener: zij verzorgen het netjes. Daar lopen een stuk minder mensen met hun lompe baggerpoten dwars door het grasveldje heen te stampen omdat ze toch zeker zelf wel weten waar ze lopen. Om vervolgens zich om te draaien en te klagen dat het grasveld er zo belabberd bijligt. Maar wee je gebeente als er iemand een bordje bij het gras zet met “verboden op het gras te lopen”. Dan ben je ineens voorstander van een dictatuur.

Gras wordt groener als je het zorg en aandacht geeft. Als je het met rust laat. Als je je aan het bordje “verboden te betreden” houdt wat erbij staat. Dus blijf met je lompe poten op het pad. Kunnen we daarna allemaal van het mooie gras genieten.

Btw: ben je ooit in de buurt, Maxim en Lotte zijn schitterende paarden. Loop bij de Duiventil in Liempde het pad verder af richting het weiland en ze staan aan je linkerhand. Kijk wel uit: het hek staat onder stroom.

Diagnoses in covid tijd

Wanneer je chronisch ziek en/of gehandicapt ben (Ik gebruik de term gehandicapt voor mijzelf en anderen preferen chronisch ziek) is covid tijd al erg moeilijk. Je bent mogelijk risicogroep, hetzij dat de effecten dodelijk zijn voor je of dat covid lange termijn schade kan aanrichten. Misschien ben je in isolatie. Je krijgt mogelijk minder of anders zorg, minder of anders medische hulp, minder of anders psychische hulp. Toch staat de medische molen voor velen van ons niet stil, gehandicapt zijn gaat door. Je ontvangt nog steeds onderzoeken wanneer er een nood voor is (al zullen minder belangrijke onderzoeken wegvallen) en dat betekend ook dat nieuwe diagnoses ontvangen erbij hoort.

Dat was voor mij ook zo het geval. Een paar maanden voor Covid in Nederland was, is mij verteld door familie dat het mogelijk is dat ik Cowden syndroom heb. Cowden syndroom is een autosomaal dominante (50% kans dat je het heb) erfelijke gen afwijking op het PTEN gen. Het is vrij zeldzaam, ongeveer 1 op 200.000 hebben dit en het betekend effectief dat het deel dat zorgt dat er een rem staat op de celdeling defect is. Dit zorgt voor een hele serie aan symptomen, maar de grootste problemen ontstaan dus door dat er teveel dingen gebeuren rondom cellen. De heftige symptoom is dat het de kans op bepaalde soorten kanker flink verhoogd tot op het punt dat je onder jaarlijkse controle komt te staan.

24 Februari, nu inmiddels bijna een jaar geleden, enkele dagen voor ik Covid isolatie in ging (27 Februari) ben ik getest in het Erasmus ziekenhuis voor deze aandoening. De uitslag liet even op zich wachten daar de eerste golf er was en genetische testen lange tijd nodig heeft ook maar na paar maanden was de uitslag er dan en ik had Cowden. Het is sowieso een vrij heftige diagnose om te ontvangen want vergroot kans op kanker, yikes. Maar dan helemaal in covid tijd, want er komt ook de realistische vraagstuk bij van: Hoe? Hoe gaan we om met het feit dat ik geregeld Covid achtige symptomen heb door mijn andere aandoeningen, en hoe breng ik balans in dat ik niet mijzelf in gevaar met te lang wachten breng maar ook anderen niet met als ik het toch mis heb. Hoe zorgen we dat we zoveel mogelijk veilig reizen en daar komen. Hoe zorgen we dat we veilig mogelijk blijven bij testen. Hoe gaan we om met wat initieel nog een mondkapjesvrij gebeuren was. Hoe hoe hoe.

Dingen als ffp2 maskers, regelmatig testen (met alle problemen die daarbij komen als gehandicapt persoon zonder auto die thuis getest moet worden), niet over centraal gaan maar met de metro, etc worden allemaal ingezet. En ook verzette ik regelmatig afspraken als ik echt te ziek was dat het onduidelijk was of ik mensen kon besmetten. En dat soort dingen brengt veel emotie met zich mee. Want wat nu als ik al wat heb ontwikkeld? Ik moet het wel op tijd vinden natuurlijk. Dit is eng. Je moet constant afwegingen maken. En dan moet je ook nog rustig kunnen helen van een nieuwe diagnose, een nieuwe rouw door staan. Dat is iets wat ik merk ik eigenlijk nog weinig ruimte voor heb gehad omdat ik eigenlijk in een constante staat ben geweest om te vechten tegen mensen die zeggen dat ik dood mag. Er is geen rust als het gaat om validisme en eugenetica. Elke dag dagelijkse koek normaal al en bij Covid is het allemaal versterkt. Covid maatschappij is een direct en pittig resultaat van de maatschappij die al bestond.

Een paar weken terug had ik een mammogram in het Erasmus en dagen later brak het nieuws dat iemand bewust met een positieve test toch gewoon het ziekenhuis in was gegaan om iemand te bezoeken en meerdere zorgverleners had besmet (gaat toch beter om met de zorg mensen, zo hard is dat niet!). Nieuws als dat brengt een extra deuk weer in dat gevoel van hoe veilig bepaalde dingen is. En ik weet dat veel mensen ondanks hun positieve test niet in isolatie gaan en gewoon werken, ondanks dat ze verplicht in quarantine moeten, weten dat mensen dat doen op een locatie waar je komt is een extra laag.

Een paar weken geleden werd duidelijk dat mijn mammogram niet helemaal schoon was. Ik kon er niet over praten echt en dat kan en wil ik nog steeds niet (Ik benoem het wel omdat ik eerlijk en transparant ben voor het onderwerp omdat het een belangrijk gesprek is om te hebben) Het kan van alles zijn en dat zegt dus nog helemaal niets behalve dat mijn Cowden sowieso een actieve vorm is. Sommige mensen ervaren er niets door en dat is door dit, en samen met mijn huid bulten en gewicht, duidelijk dat dat voor mij niet telt. De acceptatie van dat dat zo is, de angst over wat er in mijn borsten gebeurt, dat moet plaatsvinden tegen een achtergrond van covid nonsense. Niet alleen de pandemie zelf maar ook hoe politiek en mensen er mee omgaan. Zelfs toen ik vakantie, thuis gewoon, probeerde te nemen, kreeg ik niet een seconde rust omdat mensen covid moe zijn (en er van overtuigd zijn dat daardoor de virus magisch verdwijnt zo), mensen steeds harder hun eugenetica, hun gehandicaptenhaat roepen, de vaccinatie bullshit strategie bestaat, andere mensen in de risicogroep spontaan vetfobisch worden omdat het blijkbaar de schuld is van dikke mensen waar Hugo hun plaatst, omdat Willem Engel bestaat en ik kan eeuwig doorgaan.

Dit alles doet wat met je en ik merk dan ook dat mijn acceptatie van deze aandoening verre van hetzelfde is dan bij andere aandoeningen, waar het ook al niet lineair is. Ik weet niet of het er is uberhaupt. Is er de ruimte voor rouw wanneer de trauma van Covid om je heen nog gaande is? En ja dit is een collectieve trauma wat hier aan het gebeuren is, laten we het noemen wat het is. Ik merk bij mijzelf dat die ruimte er niet is. En wat betekend dat als ze wel wat vinden wat een probleem is rondom de Cowden? Is er dan wel ruimte? Of stapelt het zich ook op? En wat is de effect daarvan nu en op lange termijn op mijn op dit moment al slechte mental health? En zoals veel dingen met Covid, ik weet het antwoord dus niet. Het is dus weer afwachten.

Ik, Don Quichotte

Vorige week las ik dat het RedTeam zich voorlopig terugtrekt uit de maatschappelijke discussie omtrent Corona en de aanpak hiervan. Men is tot de conclusie gekomen dat het Kabinet van Nederland een fundamenteel andere aanpak voorstaat (maximale verspreiding vs indammen), en wil geen voeding geven aan de discussies die uitbreken over wie wel of niet gevaccineerd wordt, en wie buiten de boot valt. Met andere woorden: men wil niet bijdragen aan de polarisatie in de samenleving. Dat ondermijnt het huidige beleid, en is niet goed. Dat snap ik.

Maar ik begrijp het niet. En ik heb lang nagedacht over een manier waarop ik dit op moet schrijven zonder mensen die ik heel erg respecteer en waardeer voor het hoofd te stoten. Ik weet niet of dit de manier is, maar ja. God zegende de greep.

Ik zou begrip hebben voor de simpele mededeling “luister eens mensen, wij doen dit ook maar erbij. Maar we hebben ook gezinnen, banen en in zijn algemeenheid een leven. De koek is op, we stoppen ermee.”

Volste begrip, respect voor je poging om iets bij te dragen. Dank voor de bewezen diensten en hopelijk houden we contact.

Polarisatie

Waar ik afhaak is de focus op “polarisatie” als reden om te stoppen. Want dat is een lelijk excuuswoord. Het geeft enerzijds een verheven status aan deze beslissing. Je stopt niet omdat je geen tijd of zin meer hebt, of wezenloos gefrustreerd bent dat een stel politici te dom zijn om basisprincipes van epidemiologie te snappen. Nee, je stopt om polarisatie in de samenleving te voorkomen. En dat ligt buiten jezelf.

Anderzijds gaat dit mee in een frame waarmee je dus feitelijk mensen monddood maakt. Meningen uitwist. Polarisatie als woord wordt normaal gesproken ingezet door diegenen die de status quo willen handhaven. De letterlijke betekenis is, volgens Wikipedia:
het vormen of verscherpen van maatschappelijke tegenstellingen.

Alleta Jacobs polariseerde de samenleving toen ze zo nodig moest gaan studeren terwijl dat eigenlijk niet mocht.
Voorvechters van abortus polariseerden. Net als mensen die een invoering van het homo-huwelijk bepleitten. Of van euthanasie. Vrouwenkiesrecht. Algemeen kiesrecht. En ga zo maar door.
Als je namelijk een tegengeluid zo succesvol ten gehore brengt als het RedTeam heeft gedaan, dan polariseer je automatisch. Simpelweg omdat je alle mensen die het niet eens zijn met de status quo maar voorheen niet gehoord werden een stem geeft.

Maar wat betekent het dan als je de-polariseert, en je dus terugtrekt uit het debat? Nou, heel simpel: aangezien de ene kant niet beweegt (Rutte c.s. gaan nog steeds voor “beschaafde groepsimmuniteit”), moet dit betekenen dat de andere kant (die daadwerkelijk wil indammen) minder aan bod komt. Hun belangen worden minder behartigd, er is minder discussie en dus minder polarisatie. Maar wel om alle verkeerde redenen. Niet omdat we als samenleving ineens de belangen van iedereen in ogenschouw nemen, maar omdat we één kant van de discussie monddood hebben gemaakt.

De onzichtbaren

Ik las op de zelfde dag ook dat 30.000 mensen met een medische achtergrond vier tot vijf maanden later gevaccineerd zullen worden. Dit zijn dertigduizend mensen van onder de vijftig die een kans hebben van 4 op de 100 om aan een Corona infectie te overlijden. Sinds wanneer zijn we op dat punt aanbeland? Dan hebben we het “allang” niet meer over ouderen met maar een beperkte levensverwachting. Dan hebben we het over ouders met jonge kinderen. Tieners. Studenten. Scholieren die al een jaar hun huis niet uit zijn geweest. Omdat zijzelf, of pappa of mamma een infectie niet overleven. En die schuiven we vier maanden op.

Zullen we alsjeblieft stoppen met doen alsof die zielige kindertjes ons een reet kunnen schelen? Gewoon, niet meer doen. Daar zijn we al. Het is al gebeurd. Nog voor er wat voor discussie dan ook over geweest is.

Een fucking pennestreek. Dat was het. 30.000 mensen die 4 van de 100 keer zullen overlijden als ze Corona krijgen. Ergens tussen de 0 en de 1.200 doden. Statistisch gezien dan. Terwijl het RIVM scenarios hanteert die variëren van best wel behoorlijk klote tot ronduit catastrofaal. En de scholen open gaan.

Ze waren onzichtbaar. En met het wegvallen van het RedTeam zijn ze nog net iets onzichtbaarder geworden. Want er is een invloedrijke club weggevallen, die media-aandacht wist te genereren voor de enige aanpak die voor hen zou helpen.

Onzichtbaarheid

Ik ken dat.

Ik ben net veertig geworden, dus ik maak me enigszins zorgen dat ik mijn midlife crisis raak en dan nog steeds opgesloten zit in mijn eigen huis. Maar verder heb ik het goed voor elkaar. Prachtige vrouw, vier bloedjes van kinderen, ik kan vanuit huis het werk doen wat ik leuk vind. Los van het feit dat bij iedereen de broeken hard slijten, en ik best wel graag weer eens buitenshuis wat zou doen, gaat het allemaal redelijk goed.

Maar ik ken dat. Van vroeger. Onzichtbaar zijn.

Ik kan hier proberen te beschrijven hoe het is om als kind, jongere of jong volwassene onzichtbaar te zijn. Ik kan de omstandigheden die daar bij mij toe geleid hebben klinisch neerpennen. Maar dat is niet interessant, dat ligt achter me. Laat ik het erop houden dat het hele theorieboek aan klote-dingen die kunnen gebeuren in je jeugd wel voorbij is gekomen. Inclusief een overheid die er zou moeten zijn om je te helpen maar ziende blind is, en horende doof.

Wat ik nooit kan beschrijven is de verstikkende, verpletterende zwaarte van de wetenschap dat er niemand is die je ziet. Onzichtbaarheid is een mantel die zo zwaar is dat zij door geen mens lang gedragen kan worden. Angst voor onzichtbaarheid is de enige blijvende angst die ik overgehouden heb. En nooit kwijt zal raken.

En dat is wat wij deze mensen aandoen. We maken ze onzichtbaar. Ze doen er niet toe. Iedere groep, ieder persoon die hen overslaat ten faveure van een ander doel doet hieraan mee. Dertigduizend mensen onder de vijftig, met nog hun halve leven of meer voor zich, worden aan de kant gezet omdat ze niet mee kunnen komen. Duizenden kinderen zitten bijna een jaar in isolatie. Alleen maar omdat zij, of iemand waar zij van houden, toevallig lichamelijk of geestelijk niet meekan.

Omdat ze kwetsbaar zijn voor dit pokke-virus waar jij en ik ook zo verschrikkelijk veel last van hebben. Zij kunnen niet gaan rellen, demonstreren, of zelfs maar stemmen. Want als zij besmet raken is hun kans niet 1:10.000 dat ze sterven, maar 1:25. En wij doen helemaal niets. Sterker nog, we vinden iedere keer nieuwe redenen om ze niet te helpen.

Is this the hill you want to die on?

Waarom schrijf ik dit?

Omdat ik afgelopen week hard nagedacht heb. Blijf ik tijd en moeite stoppen in het bereiken van iets (wegnemen van die onzichtbaarheid van kwetsbaren) als zelfs het Red Team de handdoek in de ring gooit? Of stop ik er ook mee, wetende dat het gewicht wat ik in de schaal kan gooien nog maar een fractie is van dat van het Red Team. En zij blijkbaar al geen reet te vertellen hadden, ondanks dat ze op tv kwamen.
Wordt je dan niet een soort Don Quichotte, vechtend tegen de windmolens van de IC-capaciteit?

Daarover denkende, kwam ik uit bij het mooiste gezegde wat ik uit het Engels ken. “Is this the hill you want to die on?”. Ik leerde die uitspraak kennen op de middelbare school, via mijn Engelse leeslijst (geen idee welk boek, sorry). Tegelijkertijd hadden we het bij Geschiedenis over de Eerste Wereldoorlog en hoe daar maanden is gevochten om een enkele heuvel.

Niet eens zozeer om die heuvel te veroveren, maar om hem niet te verliezen. Dat wordt perfect gesymboliseerd in dit gezegde. Het gaat niet eens om winnen, de vraag gaat om iets anders: wil je strijdend ten onder gaan? Of wil je je overgeven?

Aan het Red Team heb ik een simpele reactie: in mijn ogen ben je zo hard bezig geweest met proberen de balans door te laten slaan richting indamming, dat je vergeten bent wat je misschien wel voorkomen hebt. Namelijk het veel verder doorslaan van de balans richting de economische dorhout aanpak.
Met andere woorden: heb je geen last van de Prevention Paradox? En daarmee samenhangend: ben je niet bang voor wat er gebeurt nu jullie gewicht zaken niet meer (enigszins) in balans houdt?

Ik, Don Quichotte

Ik kan nooit afdwingen dat we in Nederland de onzichtbaren eindelijk zichtbaar maken. Dat de kwetsbaren in ons midden eindelijk gezien worden, en wij als sterkeren onze verantwoordelijkheid nemen richting hen. Ik heb niet de invloed of het gewicht de balans door te laten slaan.

Ik kan er wel voor kiezen om het kleine beetje wat ik wel heb niet uit de balans te halen. Al was het maar om het iets langer te voorkomen dat hij de andere kant op doorslaat.

Ik kan er wel voor kiezen eindeloos te blijven hameren op de belangen van de onzichtbaren. Ook al is het enige wat ik ermee kan bereiken dat zij zien dat ze niet helemaal alleen zijn.

Dus ja. Dit is mijn heuvel. Hier blijf ik staan. Vechtend tegen windmolens.
Voor alle mensen die nu net wat onzichtbaarder zijn dan een week geleden.

Moe

Ik ben moe. Gisteren was ik op Nieuwsuur te zien, waarin ik vertelde over mijn leven als iemand in de risicogroep -60.

Sinds vorige week officieel uitkwam dat mijn vaccinatie officieel is uitgesteld, en dat gezonde 60+ers en gezonde medewerkers uit de langdurige zorg voormogen ben ik gedesillusioneerd. Ik had onbewust zo erg toegeleefd naar de vaccinatie, eind februari, dat ik toen ik hoorde dat het mei werd, op zijn vroegst, ik compleet uit het veld geslagen was. En dat gebeurt me niet snel.

Blijven ademen, het komt goed. Heus waar.

Q&A met Talitha

Een paar dagen geleden kwam ik een draadje tegen op Twitter van Talitha Muusse, presentatrice van Op1. In eerste instantie reageerde ik hier wat geïrriteerd op, aangezien een hoop van deze vragen voor mij enigszins ongeïnformeerd overkomen. Maar na wat langer hierover nagedacht te hebben kom ik tot de conclusie dat die irritatie niet terecht was. Waarom zou iemand die toevallig op televisie zit ineens de waarheid in pacht moeten hebben? Als je erover nadenkt is dat niet realistischer dan dit verwachten van een willekeurige andere Nederlander.

Dus bij deze een serieuze, en continu geupdate, poging tot antwoord op de vragen die Talitha oproept. Ik ga proberen om de vragen te rubriceren naar soort (vragen over het Corona virus, de maatregelen die we hebben in Nederland, etc). Hopelijk helpt het Talitha en anderen om de logica achter sommige zaken beter te begrijpen.

Mijn eerste reactie betrof dit draadje. In het draadje worden een aantal vragen gesteld over het beleid in Nederland. Mijn antwoorden heb ik dus opgenomen in het hoofdstukje “Beleid”

Misschien dat deze blog nog eens gaat uitgroeien tot een reactie op het hele Herstel-NL verhaal (want ik begrijp dat daar de inspiratie vandaan komt). Maar dat is dan voor een andere keer… Nu eerst een Q&A.

Beleid

Q: Er liggen 535 mensen met Corona op de IC. Heel erg. Maar moeten we echt een land met 17 miljoen mensen wekenlang opsluiten?

A: NL heeft normaal gesproken 1150 IC-bedden, waarvan er aan het begin van 2020 “slechts” 900 operationeel waren. (Nee, dat is geen halvering tov 5 jaar geleden En daarbij: dat is ook volstrekt irrelevant. Want we leven niet 5 jaar geleden, we leven nu.)

Die IC-bedden zijn normaal gesproken voor 70-80% bezet. Dat zijn, uitgaande van de 1150 “theoretische” bedden 805-920 bezette bedden. En dus max. 350 vrije bedden. Nu er dus 535 IC-bedden bezet zijn door Covid19 patiënten betekent dit dat de zorg drastisch afgeschaald moet worden om iedereen kwijt te kunnen. Zeker als je er rekening mee houdt dat voor die 1.150 IC bedden dus niet voldoende personeel beschikbaar is.

Waar mensen verder geen rekening mee houden is dat er ongeveer 70 IC-locaties zijn in NL (vlgs Stichting NICE). Het is wel handig dat al die IC’s 1-2 bedden vrij houden voor noodsituaties (het blijft een IC). Dit zijn dus altijd 70-140 vrije bedden extra. Waardoor zelfs bij het theoretische maximum van 1.150 bedden maar 90 tot 275 IC bedden zijn die structureel bezet kunnen worden door Covid19 patiënten.

Dus de vraag “waarom sluiten we 17 miljoen mensen op” is simpelweg: omdat deze cijfers te hoog zijn. En dat is MET maatregelen. Voor ALLE 17 miljoen mensen geldt: geen plaats op de IC is een probleem. Ook als je geen Covid19 patiënt bent. De huidige situatie betekent nog steeds dat er voor honderden mensen per week de reguliere zorg niet plaats kan vinden. En die situatie is óók onwenselijk.

Zie ook deze link voor het concept advies van VenVN over de beschikbare en gewenste IC capaciteit waar onderstaande tabel in staat (dank aan Frank Arling voor het aanleveren van deze gegevens).

Afbeelding

Q: “Hoe worden de maatregelen afgewogen tegen het immense lijden van duizenden en duizenden mensen?”
A: Welk lijden hebben we het over?
Faillissementen? In 2020 zijn dit er minder dan normaal.
Zelfmoorden? Geen toename gemeld door CANS, het comité opgericht in maart speciaal voor het monitoren van suïcide tijdens de pandemie.
Depressiviteit bij jongeren? Hier zijn inderdaad verontrustende rapporten over, maar in alle eerlijkheid: gaan we nu zeggen dat 2x een paar weken schoolsluiting leidt tot heftige depressies bij jongeren en het onderliggende gegeven van 11 maanden dodelijke pandemie daar niet aan bijdraagt?
Toename kindermishandeling? Hier laten de onderzoeken geen toename in zien, ondanks de ronkende persberichten die hierover rondgepompt worden. Waar wel een toename in gezien wordt is het aantal kinderen wat onvoldoende kan worden geholpen met thuisonderwijs. Maar er is in Nederland in 2020 geen toename in kindermishandeling gemeten. Niet door de Universiteit Leiden, niet door VeiligThuis, niet door de Raad van de Kinderbescherming.

Dus welk immens lijden hebben we het precies over?
Gebrek aan perspectief? Ja, dat klopt. Er is gebrek aan perspectief. Omdat we tegen beter weten in blijven doen alsof Corona zich gaat aanpassen aan ons “oude normaal”, in plaats van andersom. Hoe langer we met zijn allen blijven proberen die geest weer terug in de fles te krijgen, hoe langer we perspectiefloos van lockdown naar lockdown hobbelen. Perspectief is verder weg dan 2 weken. Benoem dat ook eens een keer in plaats van alleen maar makkelijke oplossingen te zoeken.

Q: Waarom krijgen we zelf niet de keuze en verantwoordelijkheid om een sociale bubbel te vormen?
A: Dit vindt ik een vreemde vraag. Van mei tot december waren we in Nederland in hoge mate in staat om onze eigen verantwoording te nemen. Immers, het merendeel van de maatregelen waren slechts (dringende) adviezen. Hoe vindt je dat dit ging? We zitten toch juist in deze shit omdat iedereen “dringende adviezen” aan zijn laars lapt?

Q: Waar blijf het steunpakket voor jongeren?
A: Goede vraag. Ik denk dat er zeker meer moet worden gekeken naar steunpakketten voor individuen, in plaats van alleen maar naar bedrijven. Maar dan heb ik er nog wel een paar:
– Ondersteuning van werkende ouders in thuisonderwijs in de vorm van betaalde vrije dagen / dagdelen.
– Ondersteuning van mensen met fysieke beroepen, die dus niet makkelijk in quarantaine kunnen, als zij besmet zijn. Zeker als zij als uitzendkracht of ZZP-er werken moet er meer gedaan worden om het mogelijk te maken je aan de regels te houden.

Q: Waarom vinden er geen grootschalige experimenten met veilig versoepelen plaats?
A: Omdat de dus te veel besmettingen / druk op de zorg hebben. Dat kan pas als je op goede wijze kunt testen en traceren. En dat werkt niet met duizenden besmettingen per dag.

Q: Waarom is er geen preventieve gezondheidscampagne?
A: er zijn geen preventieve maatregelen tegen Covid19. Er wordt zeker geëxperimenteerd met bepaalde medicijnen (ivermectine), maar er zijn nog geen wetenschappelijk vastgestelde preventieve medicijnen (middels dubbel-blinde gerandomiseerde tests incl placebo groepen). Ook vitamine D tekort wordt gelinkt aan een grotere vatbaarheid voor het Corona virus, maar ook dit staat nog niet vast.

Q: Waarom worden niet alle ouderen en kwetsbaren als een malle gevaccineerd?
A: Dit is ook het advies van Gezondheidsraad, en is natuurlijk aan te raden. Maar even reëel: we hebben het dan over enkele miljoenen mensen. Die vaccins zijn er simpelweg nog niet. En daarnaast: met de komst van de vaccins is er ook een continue roep ontstaan van mensen die vinden dat ze om zwaarwegende redenen voorrang zouden moeten krijgen. Ook dat helpt niet mee.

Q: Sinds wanneer is het aantal contacten tussen mensen een indicator voor effectief coronabeleid? Dat is toch geen doel op zich?
A: Het Corona virus waar we momenteel last van hebben wordt primair verspreidt door hele kleine druppeltjes die vrijkomen als je praat, lacht, hoest, schreeuwt, zingt, etc. Of als je geïntubeerd wordt op de IC. Dan ook.

Ik zeg primair omdat er ook sterke aanwijzingen zijn dat ook andere factoren zoals ventilatie een belangrijke rol kunnen spelen. Aan het begin van de pandemie dachten we nog aan overdracht via oppervlaktes (de bekende vieze winkelkarretjes), maar dat blijkt niet zo te zijn.

Maar goed, die druppeltjes komen niet ver. Normaal gesproken ergens tussen de 1 en 2m. Je moet dus vrij dicht bij elkaar zijn, in contact komen zeg maar, om het virus over te dragen. Vandaar de stelregel: hoe minder contact, hoe minder besmettingen. Als we allemaal 4 weken niet buiten de deur zouden komen, keldert het aantal besmettingen. Let op: daarmee is het niet weg, en zul je nog steeds maatregelen nodig hebben. Maar dan hoeft contacten verminderen niet meer. Dan kun je volstaan met een goed testen & isoleren.

Waarom verkeersbewegingen? Het grootste deel van de bewegingen is om mensen fysiek met elkaar in contact te brengen. Je gaat naar je collega’s, schoolklas, familie, etc. Om met elkaar in contact te komen, moet je de weg op. Hoe minder mensen de weg op, hoe minder contacten. Minder bewegingen en minder contacten betekent minder besmettingen. Minder besmettingen betekent minder zieken. Minder zieken betekent minder ziekenhuisopnames. Minder ziekenhuisopnames betekent minder IC opnames. En dat is nu eenmaal de heilige graal van Rutte

Coronavirus

Q: Leeftijdscohorten besmetten alleen elkaar, dat laat zelfs het RIVM zien. Enorm misverstand dat jongeren ouderen besmetten.
A: Dit ligt helaas genuanceerder. Onze maatschappij is nu eenmaal ingericht op leeftijdscohorten. Je zit op school in de klas met leeftijdsgenoten, je vrienden zijn leeftijdsgenoten, in je werk zoek je leeftijdsgenoten op. Het is dus logisch dat mensen primair anderen besmetten uit de zelfde leeftijdsgroep. Daar is immers het merendeel van het directe contact te vinden.
Maar dat betekent niet dat er geen overdracht is tussen generaties. Uit het onderzoek in Lansingerland bleek dat 80% van de besmettingen onder volwassenen terug te voeren was naar de school (m.a.w.: ouders en grootouders zijn besmet via kinderen).

Ook onderstaand figuur laat zien dat er wel degelijk “overdracht” is tussen leeftijdsgroepen. Deze zgn “heat map” laat de ontwikkeling van het aantal Covid19 besmettingen voor verschillende leeftijdsgroepen over tijd zien. Zo is te zien dat aan het begin van de tweede golf vooral in de leeftijdsgroep 20-29 jaar veel besmettingen waren, en dat het van hieruit over andere groepen verspreidt is. Dit zie je doordat de 20-29 balk eerder rood kleurt dan andere groepen.

Thumbnail

Zorg

Q: Waarom wordt de IC niet massaal opgeschaald zoals in andere landen?
A: Ten eerste weet ik niet of dat in andere landen wel gebeurt. Ik kan er in ieder geval niets over vinden. Maar wat denk ik belangrijker is zijn twee andere aspecten:

  1. Nederland heeft zijn zorgsysteem bijzonder “efficiënt” ingericht. We hebben een relatief lage IC-capaciteit per hoofd van de bevolking, bijna de helft van het Europese gemiddelde. Dat betekent dat we dus veel eerder capaciteitsproblemen krijgen.

2. Het opschalen van de IC capaciteit (of in zijn algemeenheid ziekenhuiscapaciteit) is maar een beperkt houdbare oplossing. Laten we even naar de cijfers van 15 December kijken, toen de scholen dicht gingen:
Toen lagen er ongeveer evenveel mensen met Covid19 op de IC als nu, 524. Die dag kwamen er netto 21 mensen bij (46 opgenomen, 25 weer van de IC af of overleden). Zou dit doorgaan, en we nemen geen maatregelen, dan zijn dit vier weken later 4 x 7 x21 mensen = 588 mensen erbij, kom je op 1.112 Covid19 patiënten.
Weer vier weken later (dat was dus afgelopen dinsdag) zit je op het theoretisch maximum van 1.700 bedden waarvoor we ziekenhuizen hebben.

En dan moeten we ziekenhuizen gaan bouwen. Aangezien ik aan dit soort bouwprojecten normaal gesproken meewerk kan ik u vertellen dat je dan 5-10 jaar verder bent.

En dan hebben we het er nog niet eens over dat je voor al deze IC-bedden personeel moet hebben, wat mij op de volgende vraag brengt.

Q: Er is wel IC personeel beschikbaar, zoek maar naar cijfers van het aantal mensen in Nederland dat een geschikte opleiding heeft afgerond en ingezet zou kunnen worden als je ze een degelijk salaris zou geven.
A: Meer een stelling, maar toch antwoord alsof het een vraag is. Keuzes hebben consequenties. Deze mensen hebben nu andere werkzaamheden. Stel dat dit waar is: gaan we ze dan over een jaar allemaal weer ontslaan? Of blijven we, als iedereen gevaccineerd en wel weer vrolijk zijn gang gaat, zitten met een leger aan IC verplegers waar geen werk voor is? Gaan we ze dan weer ontslaan? Of gaan we structureel de zorgpremies verhogen om dat te betalen?

Coronamurw

De routekaart van het kabinet is geen plan om de samenleving te beschermen tegen corona. Het lijkt meer op een spaarkaart. Met intelligente ‘lockdowns’ sparen we er steeds wat vrije plekken bij op de IC.


John

Vorige week las ik in het Algemeen Dagblad het verhaal van John, leerkracht op basisschool Glanerbrug Noord in Enschede. ‘Russisch roulette’ noemt John het plan van het kabinet om de basisscholen weer te openen, terwijl de derde coronagolf al niet meer te voorkomen lijkt. John is de enige leerkracht op zijn school die niet besmet raakte met corona, vertelt hij. Hij is zich rot geschrokken van wat hij zag bij collega’s. Sommigen van zijn collega’s komen nog steeds niet goed uit hun woorden. Andere collega’s zijn soms gedesoriënteerd en weten niet “hoe ze van a naar b moeten komen”.

Suzan

Eerder las ik het verhaal van Suzan, een zorgmedewerkster die van haar werkgever een “regelrecht verbod” opgelegd kreeg om te werken met mondmasker en handschoenen. Het was “taboe” en zou “tot onrust en verwarring leiden” bij patiënten. Suzan vond het onverantwoord om onbeschermd te werken. Omdat in die tijd schaarste het belangrijkste argument was, stelde ze voor om zelf de beschermende middelen te kopen. Dat leverde haar een verstoorde werkrelatie met haar collega’s op. “Kritische vragen werden sowieso niet op prijs gesteld. Je had niets te kiezen,” vertelt Suzan in een interview met BN De Stem. “Zorgmedewerkers willen niet moeilijk doen, ze hebben alles over voor patiënten. Niemand wil z’n baan in gevaar brengen.” Inmiddels is de situatie gelukkig anders. Sinds juni is haar werkgever verplicht haar beschermende middelen te geven als ze daar om vraagt, maar Suzan was (of is) er lange tijd door van slag. “Je legt je neer bij hoe het gaat. Het is vechten tegen de bierkaai. Je wordt monddood gemaakt.” De journalist schrijft dat Suzan, terwijl ze haar verhaal doet, geregeld volschiet.

Marieke

‘Marieke’ werkt ergens op een kantoor. Zij zou haar werk makkelijk thuis kunnen doen, maar zij moet, ondanks de thuiswerkregels, van haar werkgever gewoon naar kantoor komen. Door de scholensluiting werd het voor haar een enorm gejongleer tussen werken op kantoor en de begeleiding van haar dochter met haar schoolwerk via Facetime en tussendoor naar huis gaan om bij haar dochter te zijn. Marieke vertelde aan RTL dat ze er niets van durfde te zeggen, omdat ze haar baan niet kwijt wilde raken. “Dus het is slikken en doorlopen.”

Colinda en Bass

En dan het gezin van Colinda en Bass. Zij zitten al sinds maart met hun 5 kinderen in quarantaine, omdat hun 11-jarige zoon taaislijmziekte heeft. Volgens het RIVM heeft hun zoon geen verhoogd risico, volgens het Center for Disease Control in de VS weer wel. De richtlijnen van het RIVM zijn leidend en dus moet hun zoon naar school. Zij kregen de leerplichtambtenaar op hun dak. Bij 1V vertelt Colinda dat het het gezin veel stress oplevert en niet alleen vanwege de leerplicht. “De kinderbescherming komt er ook bij kijken. Moeten die mensen hier over de vloer komen? Dan is onze quarantaine voor niets! We doen dit niet voor ons plezier. We doen dit voor het welzijn van onze kinderen.”

Lijden in stilte

Het is zomaar een greep uit de vele honderdduizenden verhalen van mensen die volledig in de knel zitten en op wie de coronacrisis zwaar drukt. Je zou bibliotheken kunnen vullen met de gevoelens van onzekerheid, angst, gekwetstheid en trauma die mensen oplopen tijdens deze pandemie. Gek genoeg, gebeurt dat niet. Deze stemmen zijn nauwelijks hoorbaar. Ze komen niet boven de luide roepen om ‘vrijheid’ uit. Ze staan niet eisend te demonstreren op het Malieveld, ze doen niet mee aan rellen, voor talkshows zijn ze niet interessant want hun lijden kent geen agressieve toon en dus scoort het niet hoog in de kijkcijferindex.

De mensen die lijden aan longcovid, de mensen die geen afscheid hebben kunnen nemen van een dierbare omdat ze zelf met covid in het ziekenhuis lagen, kinderen van ouders met een kwetsbare gezondheid die steeds aan moeten horen hoe belangrijk school is, terwijl ze zelf al bijna een jaar niet kunnen gaan. Kinderen als Oriana van 7 jaar oud, die wel dolgraag naar school zouden willen, maar een ouder hebben die groot risico lopen te overlijden aan covid-19 en daarom noodgedwongen afstandsonderwijs volgen. Zij krijgen de boodschappen mee dat ze levenslang beschadigd raken doordat ze niet naar school kunnen. Of die zorg nu terecht of onterecht is, doet voor deze kinderen niet ter zake. Het kwaad is al geschied. Raken ze niet beschadigd doordat ze thuiszitten, dan raken ze wel beschadigd door het stigma dat ze oplopen.

Afbeelding: makyzz – freepik

De coronasamenleving kent veel leed. Heel veel leed. Mensen die lijden onder het virus of de dreiging ermee besmet te kunnen raken, rouw, trauma, verdriet, langdurige scheiding van dierbaren, ouders die gescheiden leven van hun gezinnen omdat ze een kwetsbare gezondheid hebben, mensen met een kwetsbare gezondheid die al een jaar in afzondering leven, mensen die hun eigen veiligheid en dat van hun gezin moeten riskeren om in een onbeschermde omgeving te gaan werken en die daar niets over kunnen of mogen zeggen, omdat ze anders hun baan kwijtraken.

Dan zijn er nog de opa’s en oma’s die zich zorgen maken over hun gezondheid maar toch op de kleinkinderen passen, omdat het echt niet anders kan. Ouders die hun kinderen naar school moeten laten gaan, maar tegelijkertijd de mantelzorg voor hun ouders dragen en die zich dag in, dag uit suf piekeren hoe ze dit allemaal zo veilig mogelijk kunnen doen. Het leidt tot stress. Tot moeilijke gevoelens. Gevoelens van machteloosheid. Het gevoel geen zeggenschap over je eigen leven te hebben. Kinderen die een ouder of grootouder zijn verloren aan Covid-19 en de besmetting het huishouden binnen hebben gebracht. Of een van hun ouders hebben besmet, die moeten toekijken hoe hun vader of moeder worstelt met een slechte gezondheid, niet uit zijn of haar woorden kan komen of maanden later nog steeds niet in staat is een klein wandelingetje te maken. Ze zijn er en ze hebben het moeilijk. We mogen het er niet over hebben, want dat is ‘angstporno’.

Verborgen leed

Het is het verborgen leed van de coronacrisis. Leed dat volkomen buiten beeld is geraakt, of misschien zelfs nooit echt in beeld is geweest. De confrontatie met dit soort leed is kennelijk te zwaar en te moeilijk. Bovendien leidt het af van waar een deel van de mensen naartoe wil (nog altijd een minderheid trouwens): “Gooi open die samenleving.” Vrijheid. Risico’s accepteren. Wie er dood gaat, gaat dood. Geen verhalen over zwaar en moeilijk leed alsjeblieft. Geen kranten vol verhalen van mensen die niet weten waar ze naartoe moeten met hun verdriet alsjeblieft. Geen herinnering aan de doden. Geen erkenning van langdurige ziekte door covid-19. Vrijheid. De rest doet er niet toe.

Het werkt, die roep om vrijheid. Zo gauw het maar even kan – of eigenlijk kan het helemaal niet merken we keer op keer weer – voert het demissionair kabinet versoepelingen door, altijd volkomen onverantwoord en totaal kortzichtig. Alsof onze politici nog altijd de hoop hebben dat corona vanzelf weer verdwijnt. Als we maar blijven doen alsof het er niet is. “Angstporno!” bijten de corona-relativeerders je nijdig toe. Deel geen leed. Hou het voor je. Je zaait angst. “Vast onderliggend lijden.” [sic] En “wat is statistisch gezien de kans dat”…

De onwil van de overheid om corona echt te bestrijden, vraagt grote offers. Levens liggen overhoop, mensen hebben er zelf geen grip op en geen zeggenschap over. Niemand eigenlijk. De meesten van ons houden ons aan de maatregelen. Je doet wat je moet doen. Zorgen dat corona zich niet verspreidt. Je houdt je al 11 maanden lang aan alle regels. En dan moet je je deur wagenwijd openzetten voor corona. Omdat de overheid bedacht heeft dat je kinderen naar school moeten bijvoorbeeld, terwijl een nieuwe variant op de loer ligt. “Aanvaardbaar risico” noemt de overheid dat. Kosten: circa 400 IC opnames en ongeveer 1.000 ziekenhuisopnames. Volgens de modellen. Het aantal doden? Onbekend. We zullen het nooit weten. Hoeft ook niet, het is kennelijk ‘aanvaardbaar’.

Wie mag dood en wie mag leven?

Borreltje erbij, kaasplankje, bakje chips, talkshow aan. Wij bepalen wel even wie dood mag en wie mag leven, wie vrijheid verdient en wie zich maar moet opsluiten.

Met lede ogen zie ik de vergaande ontmenselijking in de samenleving aan. Mensen zijn cijfers geworden, het offer van hun leven of gezondheid ‘aanvaardbaar’. Borreltje erbij, kaasplankje, bakje chips, talkshow aan. Wij bepalen wel even wie dood mag en wie mag leven, wie vrijheid verdient en wie zich maar moet opsluiten. De discussie wordt iedere dag harder. Nu zwepen ook de medici de samenleving op door ethische dilemma’s rond de gezondheidszorg in de media over ons uit te storten. Wie mag er naar het ziekenhuis en wie niet?

De covidpatiënt wordt ‘de schurk’. Alsof we vergeten dat de grote meerderheid van de patiënten er niet voor kiest om besmet te raken. ME-ers die tijdens avondklokrellen besmet raken, zorgmedewerkers die tijdens hun werk in een onbewaakt ogenblik het virus mee naar huis nemen, leerkrachten die toch dat ene kind wilden troosten en daardoor lange, lange maanden niet meer uit hun woorden kunnen komen. Ouders die besmet raken via hun kind. Grootouders die het gezin van hun kinderen moeten ondersteunen, omdat dat echt niet anders kan en het virus oplopen. Omdat het ‘aanvaardbaar’ is. De scholen moeten open. En ouders moeten hun kinderen naar school sturen. Geen keuze. Hoe onmogelijk dat voor sommige mensen ook is. Dat dat niets meer met ‘aanvaardbaar’ van doen heeft, maar gewoon een idioot staaltje autoriteit is van de overheid in crisistijd, het staat niet ter discussie. Uiteraard niet. Je moet er toch niet aan denken dat ouders zelf gaan bepalen wat goed voor hun kind is. De overheid vindt het ‘aanvaardbaar’ dat een (groot)ouder sterft. Zolang de taal- en rekenvaardigheid zich volgens schema ontwikkelt, is het welzijn van de kinderen gewaarborgd. Vergeten we voor het gemak even dat er ook kinderen en jongeren zijn die zich zorgen maken over het virus en de impact daarvan op de gezondheid of het leven van henzelf of hun familieleden.

Sparen

Murw, word ik er van. Coronamurw. Niet eens meer coronamoe. Gewoon murw. De radio staat hier gewoon weer op muziek. De nieuwssites laat ik zoveel mogelijk dicht. Geen talkshows meer, geen nieuws. Ik ben zoveel mogelijk coronavrij. Niet dat ik me niet meer aan de maatregelen houd, in tegendeel. Maar nieuws over corona in Nederland, dat hoef ik echt niet meer te horen. Murw word ik ervan. MURW. Hoe mensen het leven van een ander ‘waarderen’. Hoe mensen elkaar willen dwingen risico’s te lopen omdat ze op hun wenken bediend willen worden. Het constant terugkerende waanbeeld dat je meer dan 4 miljoen mensen kunt afschermen van de samenleving, zodat die andere mensen ‘vrijheid’ kunnen hebben. Het is gedram, puur gedram. Ik hoef het niet meer te horen. Wie kan vertellen hoe je alleen al de mantelzorg formeel kunt organiseren en mensen in risicogroepen volledig doorbetaald vrijstelt van arbeid, die wil ik best aanhoren. De rest is gewauwel in de ruimte. Overigens, dan nog niet. Want hoe ‘aanvaardbaar’ is het eigenlijk in een ‘vrij land’ om een deel van de bevolking voor lange tijd uit de samenleving te weren?

Wil de overheid nu echt zoveel ruimte laten om ons op die manier naar elkaar te laten kijken? Wiens leven moet gespaard en wiens leven mag geofferd worden? Je zou verwachten dat de overheid dergelijke zinloze discussies snel de kop indrukt. Er zijn veel goede redenen te noemen waarom het niet wenselijk is dat burgers constant bezigzijn elkaars waarde voor de maatschappij te bediscussiëren. Het hele fundament onder de samenleving wordt onderuit gehaald. En als een volk zich aan ontmenselijking waagt, weet je dat je een monster creëert dat zich niet meer zo makkelijk laat bedwingen.

Misschien valt het onze overheid niet eens op. Onze bestuurders zijn te druk bezig allerlei intelligente oplossingen te bedenken om corona uit te smeren zodat we zo lang mogelijk met dat virus opgescheept kunnen blijven zitten. De routekaart van het kabinet is geen plan om de samenleving te beschermen tegen corona. Het lijkt meer op een spaarkaart. Met intelligente ‘lockdowns’ sparen we er steeds wat vrije plekken bij op de IC. Misschien pakken ze er in het Catshuisoverleg ook wel een borreltje en een nootje bij: “aanvaardbaar, niet aanvaardbaar, aanvaardbaar, niet aanvaardbaar”. Oh trouwens, in Nieuw Zeeland was het een paar dagen geleden een prachtige viering op Waitangi Day. De enige maskers aanwezig op het feest waren die van de Maori krijgers. Premier Jacinda Ardern serveerde in hoogst eigen persoon een BBQ ontbijt. Prachtig om te zien hoe zij daar genieten van vrijheid. Al sinds juni trouwens. Jacinda Ardern. Zij spaarde levens. Angsthaas.

Kopfoto: wirestock – freepik

Sneeuw!

Binnenzitten in corona-tijd. We doen het natuurlijk allemaal tijdens de lockdown, als het niet noodgedwongen is (alles is dicht), dan wel omdat je gelooft in het goede doel: zoveel mogelijk indammen, omdat de overheid dat voor ons niet doet. Als je een chronische ziekte hebt, kun je je minder vrijheden permitteren. Wij als gezin zien in de regel niemand.

Ik kan gelukkig thuiswerken en mijn man zit met een contactberoep nu ook thuis. Saai is het soms wel, laten we eerlijk zijn. Ik doe het voor mijn eigen bescherming, maar mijn man en zoon doen “vrolijk” mee. We genieten ook veel van de tijd samen. Op de druiligere december en januari dagen die achter ons liggen, was het meestal opstaan, thuiswerken (ik), home schooling (zoon & man), hopen dat het niet regende anders snel even naar buiten, donker, eten, slapen. De dag erna toch wel veel van het zelfde.

Maar niet vandaag! Er ligt SNEEUW! Heel veel, vet veel! Opeens voelt het leven lichter, we gaan naar buiten en hebben lol. In de sneeuw. De sneeuw zal een paar dagen blijven liggen en hopelijk komt er vanaf volgend weekend schaatsplezier bij. Dat zou gaaf zijn!

Voor nu sluit ik af met de mentale voorbereiding op de heropening van de scholen. Onze zoon (8 jaar) is voor de lock-down in december ook al eerder5 weken thuisgeweest (oktober/november) omdat de besmetting toen zo hard stegen.

Hij wilde zo graag even zijn vriendjes wer zien. Ik vind het eng. Hij ook een beetje. Maar de wens is groter dan de angst. Dat is maar goed ook. We overleggen met de juf, de school van zoonlief zet op bepaalde zaken strenger in dan het protocol. Als ik dan hoor dat zoonlief uit eigen beweging de week voor de lockdown uit zichzelf extra goed aan de afstandregels is gaan houden en de juf om hulp gevraagd heeft, durf ik de gok aan voor alleen deze aankomende week.

Nu is iedereen nog in zelfisolatie geweest. Besmettingsaantallen zijn relatief lager, maar ze gaan natuurlijk weer stijgen. Als het al kan, dan zou het deze week moeten zijn. Hopelijk veel ijspret en buitenspelen. Ik acht de kans groot dat ergens vanaf eind volgende week, zo niet de week van de 15e de getallen gaan keren en de Britse variant hard door gaat stijgen.

School gaat meewerken hebben ze beloofd. Als ik het risico te groot vind worden, komt er weer een weekschema. Ik gun het mijn frobel zo om even een weekje iedereen weer te zien en hopelijk komt het allemaal goed.

Terugkijkend op Corona

Deze titel is heel erg positief, dit dagboekbericht is ook niet bedoeld voor nu. Maar voor later. Als wij met zijn allen deze site weer eens raadplegen om te leren van de geschiedenis die op dit moment geschreven wordt .

Ik wil wat tips en trucks meegeven, aan jou, die dit leest in een corona vrije wereld. Mij zijn dingen overkomen tijdens corona, die het daglicht amper konden verdragen.

Ik woonde bijvoorbeeld in de eerste golf in een huis dat viel onder een instelling. Ik werd opgesloten, personeel dreigde tegen me (door de telefoon, want ik wilde ze niet meer zien ivm besmettingsgevaar) met de politie die me zou komen halen bij klachten. Ik was bang. Ik ben nog steeds bang. In november ben ik verhuisd uit de instelling, het is nu februari. Nog iedere dag schrik ik op “daar komen ze, ze worden op me af gestuurd”

Daarnaast: ik zit in een risicogroep en heb nog steeds geen uitzicht op een vaccin, dit vind ik echt heel heel erg kwalijk voor iedereen die in deze groep zit.

In een toekomstige pandemie waarvan ik hoop dat die nooit gaat plaatsvinden: DO BETTER.

Vaccinatieonduidelijkheid

Al sinds het begin van de coronacrisis wist ik 1 ding zeker. Ik wilde zo snel mogelijk gevaccineerd worden. Ook ivm de steeds groeiende extreme angst en mijn risicogroep zijn. Ik maakte de (met de kennis van nu, Foutieve) assumptie dat ik relatief vlot gevaccineerd zou worden. Dat gebeurde met de Mexicaanse griep immers ook.

Boy o boy I was wrong. In de vaccinatiestrategie ging een hele groep zorgmedewerkers, ook zij die niet in de directe covid zorg werkten, of mensen die niet aan het bed werkten of met clienten,voor.

Er is van een heleboel beroepsgroepen een lobby, waar naar geluisterd lijkt te worden in de meeste gevallen. Het lijkt soms ook wel dat ” gezonde mensen” die ik verwacht had dat ze in de bres zouden springen voor risicogroepen, dit niet doen. Van veel mensen krijg ik te horen dat het eerst vaccineren van risicogroepen geen zin heeft . Dat er, natuurlijk geen mensen in isolatie zitten, dit is zogenaamde propaganda. En dat wordt dan gezegd tegen iemand die in isolatie zit al bijna een jaar.

We zitten in de gevaarlijkste periode van de pandemie. Niet alleen vanwege B.1.1.7, maar ook vanwege hoe de samenleving nu doet tegen elkaar. Het ” dor hout” debat wordt gevoerd op de podia van verschillende media. Artsen die in de krant staan met een oproep tot versoepelen (en dan moeten we maar meer doden accepteren) doen mij denken aan de vreselijkste dingen. Wie zijn wij, als mensen, om te beslissen over leven en dood? Alleen maar omdat ” gezonde mensen” dan ietsje meer kunnen. Waar is het omkijken naar elkaar gebleven, het voor elkaar, door elkaar?

Dat muurtje rond om de kwetsbaren? Het is lek. Kijk maar naar de verpleeghuizen. Mijn mantelzorger is supermarkt medewerker., en zij is zelf ook kwetsbaar. Heerlijk beschermend muurtje. Zitten flinke gaten in en de poort staat wagenwijd open. Maar het reparatiemiddel voor deze muur, krijg ik volgens mijn huisarts voorlopig nog niet. Hij weet nog niks.

Tot die tijd, verschuil ik me achter mijn in een gestortte beschermende muur, in de hoop dat ie het houdt…