Q&A met Talitha

Een paar dagen geleden kwam ik een draadje tegen op Twitter van Talitha Muusse, presentatrice van Op1. In eerste instantie reageerde ik hier wat geïrriteerd op, aangezien een hoop van deze vragen voor mij enigszins ongeïnformeerd overkomen. Maar na wat langer hierover nagedacht te hebben kom ik tot de conclusie dat die irritatie niet terecht was. Waarom zou iemand die toevallig op televisie zit ineens de waarheid in pacht moeten hebben? Als je erover nadenkt is dat niet realistischer dan dit verwachten van een willekeurige andere Nederlander.

Dus bij deze een serieuze, en continu geupdate, poging tot antwoord op de vragen die Talitha oproept. Ik ga proberen om de vragen te rubriceren naar soort (vragen over het Corona virus, de maatregelen die we hebben in Nederland, etc). Hopelijk helpt het Talitha en anderen om de logica achter sommige zaken beter te begrijpen.

Mijn eerste reactie betrof dit draadje. In het draadje worden een aantal vragen gesteld over het beleid in Nederland. Mijn antwoorden heb ik dus opgenomen in het hoofdstukje “Beleid”

Misschien dat deze blog nog eens gaat uitgroeien tot een reactie op het hele Herstel-NL verhaal (want ik begrijp dat daar de inspiratie vandaan komt). Maar dat is dan voor een andere keer… Nu eerst een Q&A.

Beleid

Q: Er liggen 535 mensen met Corona op de IC. Heel erg. Maar moeten we echt een land met 17 miljoen mensen wekenlang opsluiten?

A: NL heeft normaal gesproken 1150 IC-bedden, waarvan er aan het begin van 2020 “slechts” 900 operationeel waren. (Nee, dat is geen halvering tov 5 jaar geleden En daarbij: dat is ook volstrekt irrelevant. Want we leven niet 5 jaar geleden, we leven nu.)

Die IC-bedden zijn normaal gesproken voor 70-80% bezet. Dat zijn, uitgaande van de 1150 “theoretische” bedden 805-920 bezette bedden. En dus max. 350 vrije bedden. Nu er dus 535 IC-bedden bezet zijn door Covid19 patiënten betekent dit dat de zorg drastisch afgeschaald moet worden om iedereen kwijt te kunnen. Zeker als je er rekening mee houdt dat voor die 1.150 IC bedden dus niet voldoende personeel beschikbaar is.

Waar mensen verder geen rekening mee houden is dat er ongeveer 70 IC-locaties zijn in NL (vlgs Stichting NICE). Het is wel handig dat al die IC’s 1-2 bedden vrij houden voor noodsituaties (het blijft een IC). Dit zijn dus altijd 70-140 vrije bedden extra. Waardoor zelfs bij het theoretische maximum van 1.150 bedden maar 90 tot 275 IC bedden zijn die structureel bezet kunnen worden door Covid19 patiënten.

Dus de vraag “waarom sluiten we 17 miljoen mensen op” is simpelweg: omdat deze cijfers te hoog zijn. En dat is MET maatregelen. Voor ALLE 17 miljoen mensen geldt: geen plaats op de IC is een probleem. Ook als je geen Covid19 patiënt bent. De huidige situatie betekent nog steeds dat er voor honderden mensen per week de reguliere zorg niet plaats kan vinden. En die situatie is óók onwenselijk.

Zie ook deze link voor het concept advies van VenVN over de beschikbare en gewenste IC capaciteit waar onderstaande tabel in staat (dank aan Frank Arling voor het aanleveren van deze gegevens).

Afbeelding

Q: “Hoe worden de maatregelen afgewogen tegen het immense lijden van duizenden en duizenden mensen?”
A: Welk lijden hebben we het over?
Faillissementen? In 2020 zijn dit er minder dan normaal.
Zelfmoorden? Geen toename gemeld door CANS, het comité opgericht in maart speciaal voor het monitoren van suïcide tijdens de pandemie.
Depressiviteit bij jongeren? Hier zijn inderdaad verontrustende rapporten over, maar in alle eerlijkheid: gaan we nu zeggen dat 2x een paar weken schoolsluiting leidt tot heftige depressies bij jongeren en het onderliggende gegeven van 11 maanden dodelijke pandemie daar niet aan bijdraagt?
Toename kindermishandeling? Hier laten de onderzoeken geen toename in zien, ondanks de ronkende persberichten die hierover rondgepompt worden. Waar wel een toename in gezien wordt is het aantal kinderen wat onvoldoende kan worden geholpen met thuisonderwijs. Maar er is in Nederland in 2020 geen toename in kindermishandeling gemeten. Niet door de Universiteit Leiden, niet door VeiligThuis, niet door de Raad van de Kinderbescherming.

Dus welk immens lijden hebben we het precies over?
Gebrek aan perspectief? Ja, dat klopt. Er is gebrek aan perspectief. Omdat we tegen beter weten in blijven doen alsof Corona zich gaat aanpassen aan ons “oude normaal”, in plaats van andersom. Hoe langer we met zijn allen blijven proberen die geest weer terug in de fles te krijgen, hoe langer we perspectiefloos van lockdown naar lockdown hobbelen. Perspectief is verder weg dan 2 weken. Benoem dat ook eens een keer in plaats van alleen maar makkelijke oplossingen te zoeken.

Q: Waarom krijgen we zelf niet de keuze en verantwoordelijkheid om een sociale bubbel te vormen?
A: Dit vindt ik een vreemde vraag. Van mei tot december waren we in Nederland in hoge mate in staat om onze eigen verantwoording te nemen. Immers, het merendeel van de maatregelen waren slechts (dringende) adviezen. Hoe vindt je dat dit ging? We zitten toch juist in deze shit omdat iedereen “dringende adviezen” aan zijn laars lapt?

Q: Waar blijf het steunpakket voor jongeren?
A: Goede vraag. Ik denk dat er zeker meer moet worden gekeken naar steunpakketten voor individuen, in plaats van alleen maar naar bedrijven. Maar dan heb ik er nog wel een paar:
– Ondersteuning van werkende ouders in thuisonderwijs in de vorm van betaalde vrije dagen / dagdelen.
– Ondersteuning van mensen met fysieke beroepen, die dus niet makkelijk in quarantaine kunnen, als zij besmet zijn. Zeker als zij als uitzendkracht of ZZP-er werken moet er meer gedaan worden om het mogelijk te maken je aan de regels te houden.

Q: Waarom vinden er geen grootschalige experimenten met veilig versoepelen plaats?
A: Omdat de dus te veel besmettingen / druk op de zorg hebben. Dat kan pas als je op goede wijze kunt testen en traceren. En dat werkt niet met duizenden besmettingen per dag.

Q: Waarom is er geen preventieve gezondheidscampagne?
A: er zijn geen preventieve maatregelen tegen Covid19. Er wordt zeker geëxperimenteerd met bepaalde medicijnen (ivermectine), maar er zijn nog geen wetenschappelijk vastgestelde preventieve medicijnen (middels dubbel-blinde gerandomiseerde tests incl placebo groepen). Ook vitamine D tekort wordt gelinkt aan een grotere vatbaarheid voor het Corona virus, maar ook dit staat nog niet vast.

Q: Waarom worden niet alle ouderen en kwetsbaren als een malle gevaccineerd?
A: Dit is ook het advies van Gezondheidsraad, en is natuurlijk aan te raden. Maar even reëel: we hebben het dan over enkele miljoenen mensen. Die vaccins zijn er simpelweg nog niet. En daarnaast: met de komst van de vaccins is er ook een continue roep ontstaan van mensen die vinden dat ze om zwaarwegende redenen voorrang zouden moeten krijgen. Ook dat helpt niet mee.

Q: Sinds wanneer is het aantal contacten tussen mensen een indicator voor effectief coronabeleid? Dat is toch geen doel op zich?
A: Het Corona virus waar we momenteel last van hebben wordt primair verspreidt door hele kleine druppeltjes die vrijkomen als je praat, lacht, hoest, schreeuwt, zingt, etc. Of als je geïntubeerd wordt op de IC. Dan ook.

Ik zeg primair omdat er ook sterke aanwijzingen zijn dat ook andere factoren zoals ventilatie een belangrijke rol kunnen spelen. Aan het begin van de pandemie dachten we nog aan overdracht via oppervlaktes (de bekende vieze winkelkarretjes), maar dat blijkt niet zo te zijn.

Maar goed, die druppeltjes komen niet ver. Normaal gesproken ergens tussen de 1 en 2m. Je moet dus vrij dicht bij elkaar zijn, in contact komen zeg maar, om het virus over te dragen. Vandaar de stelregel: hoe minder contact, hoe minder besmettingen. Als we allemaal 4 weken niet buiten de deur zouden komen, keldert het aantal besmettingen. Let op: daarmee is het niet weg, en zul je nog steeds maatregelen nodig hebben. Maar dan hoeft contacten verminderen niet meer. Dan kun je volstaan met een goed testen & isoleren.

Waarom verkeersbewegingen? Het grootste deel van de bewegingen is om mensen fysiek met elkaar in contact te brengen. Je gaat naar je collega’s, schoolklas, familie, etc. Om met elkaar in contact te komen, moet je de weg op. Hoe minder mensen de weg op, hoe minder contacten. Minder bewegingen en minder contacten betekent minder besmettingen. Minder besmettingen betekent minder zieken. Minder zieken betekent minder ziekenhuisopnames. Minder ziekenhuisopnames betekent minder IC opnames. En dat is nu eenmaal de heilige graal van Rutte

Coronavirus

Q: Leeftijdscohorten besmetten alleen elkaar, dat laat zelfs het RIVM zien. Enorm misverstand dat jongeren ouderen besmetten.
A: Dit ligt helaas genuanceerder. Onze maatschappij is nu eenmaal ingericht op leeftijdscohorten. Je zit op school in de klas met leeftijdsgenoten, je vrienden zijn leeftijdsgenoten, in je werk zoek je leeftijdsgenoten op. Het is dus logisch dat mensen primair anderen besmetten uit de zelfde leeftijdsgroep. Daar is immers het merendeel van het directe contact te vinden.
Maar dat betekent niet dat er geen overdracht is tussen generaties. Uit het onderzoek in Lansingerland bleek dat 80% van de besmettingen onder volwassenen terug te voeren was naar de school (m.a.w.: ouders en grootouders zijn besmet via kinderen).

Ook onderstaand figuur laat zien dat er wel degelijk “overdracht” is tussen leeftijdsgroepen. Deze zgn “heat map” laat de ontwikkeling van het aantal Covid19 besmettingen voor verschillende leeftijdsgroepen over tijd zien. Zo is te zien dat aan het begin van de tweede golf vooral in de leeftijdsgroep 20-29 jaar veel besmettingen waren, en dat het van hieruit over andere groepen verspreidt is. Dit zie je doordat de 20-29 balk eerder rood kleurt dan andere groepen.

Thumbnail

Zorg

Q: Waarom wordt de IC niet massaal opgeschaald zoals in andere landen?
A: Ten eerste weet ik niet of dat in andere landen wel gebeurt. Ik kan er in ieder geval niets over vinden. Maar wat denk ik belangrijker is zijn twee andere aspecten:

  1. Nederland heeft zijn zorgsysteem bijzonder “efficiënt” ingericht. We hebben een relatief lage IC-capaciteit per hoofd van de bevolking, bijna de helft van het Europese gemiddelde. Dat betekent dat we dus veel eerder capaciteitsproblemen krijgen.

2. Het opschalen van de IC capaciteit (of in zijn algemeenheid ziekenhuiscapaciteit) is maar een beperkt houdbare oplossing. Laten we even naar de cijfers van 15 December kijken, toen de scholen dicht gingen:
Toen lagen er ongeveer evenveel mensen met Covid19 op de IC als nu, 524. Die dag kwamen er netto 21 mensen bij (46 opgenomen, 25 weer van de IC af of overleden). Zou dit doorgaan, en we nemen geen maatregelen, dan zijn dit vier weken later 4 x 7 x21 mensen = 588 mensen erbij, kom je op 1.112 Covid19 patiënten.
Weer vier weken later (dat was dus afgelopen dinsdag) zit je op het theoretisch maximum van 1.700 bedden waarvoor we ziekenhuizen hebben.

En dan moeten we ziekenhuizen gaan bouwen. Aangezien ik aan dit soort bouwprojecten normaal gesproken meewerk kan ik u vertellen dat je dan 5-10 jaar verder bent.

En dan hebben we het er nog niet eens over dat je voor al deze IC-bedden personeel moet hebben, wat mij op de volgende vraag brengt.

Q: Er is wel IC personeel beschikbaar, zoek maar naar cijfers van het aantal mensen in Nederland dat een geschikte opleiding heeft afgerond en ingezet zou kunnen worden als je ze een degelijk salaris zou geven.
A: Meer een stelling, maar toch antwoord alsof het een vraag is. Keuzes hebben consequenties. Deze mensen hebben nu andere werkzaamheden. Stel dat dit waar is: gaan we ze dan over een jaar allemaal weer ontslaan? Of blijven we, als iedereen gevaccineerd en wel weer vrolijk zijn gang gaat, zitten met een leger aan IC verplegers waar geen werk voor is? Gaan we ze dan weer ontslaan? Of gaan we structureel de zorgpremies verhogen om dat te betalen?

Gepubliceerd door Martijn de Riet

Meer stukken van Martijn lezen? Kijk dan hier.

One thought on “Q&A met Talitha

  1. Ik lees wat anders dan jij met dezelfde bron: https://www.universiteitleiden.nl/binaries/content/assets/sociale-wetenschappen/pedagogische-wetenschappen/forensische-gezinspedagogiek-en-jeugdhulpverlening/rapport-prevalentie-kindermishandeling-tijdens-covid-lockdown.pdf
    En conclusies over bedrijven en ZZP’ers en faillisementen: die gaan echt nog komen. Cijfers zijn bij banken al bekend hoe slecht het gaat bij mkb. Dus nu al conclusies trekken dat het nog meevalt… Lijkt me voorbarig.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *