Factcheck van een Factcheck gefactchecked (ofzo)

Al weer een paar weken geleden verscheen er een stuk op de website van Forum Democratie. Hierin werd gereageerd op de factcheck uitgevoerd door EenVandaag op een interview met Thierry Baudet bij Op1. Een factcheck van een factcheck dus.

https://www.fvd.nl/presenteerde-baudet-vijf-onwaarheden-tijdens-uitzending-op1

Ik heb nog nooit een factcheck van een factcheck gefactchecked. Dus dat leek me ook wel eens leuk. Dit wordt wel weer een lang stuk, en dus geen Twitter draadje, want er is een hoop mis in het stuk van Forum voor Democratie. En ik vind: als je iets voor het eerst doet, dan moet je het ook meteen goed doen.

Laten we beginnen bij het begin. Thierry Baudet heeft volgens EenVandaag 5 claims gedaan tijdens zijn interview die niet klopten. In het stuk van Forum van Democratie worden die één voor één behandeld. Plus een bonus claim. Laat ik dat ook doen. Om het een beetje leesbaar, en behapbaar, te houden ga ik per blog één stelling behandelen.

Uitspraak 1: “Onder de 70 is er eigenlijk niks aan de hand.”

De eerste claim die wordt ingebracht is dat de ziekenhuizen momenteel helemaal niet vol zouden liggen met mensen tussen de 55 en 70.

Even voor de duidelijkheid: dit zijn de gemiddelde leeftijden van mensen die in het ziekenhuis opgenomen worden volgens het RIVM in oktober:

1e golf 67 jaar.
2e golf 63 jaar. 

Bron: 

Stichting Nice komt tot de volgende gemiddelde leeftijd voor patiënten op de IC:

En in getallen de cumulatieve IC-opnames tot nu toe, en het percentage van het totaal. Zoals u kunt zien is maar liefst 64,44% van de mensen op de IC jonger dan 70 jaar. In totaal 3.425 mensen jonger dan 70 hebben op de IC gelegen met Covid19. Op dit moment is een slordige 45% van de totale IC-opnames in de leeftijdsgroep 55 tot 70 geweest.

Leeftijdoverlevers ICoverleden ICnog in ZKHTotaal% Totaal
<401781492013,78%
40-451011021132,13%
45-5023828112775,21%
50-5538353194558,56%
55-60520993565412,30%
60-655961955084115,82%
65-705492874888416,63%
70-7555742354103419,45%
75-802903282964712,17%
80-856511471863,50%
>856170230,43%
TOTAAL348315682645315100%

Bron: Stichting NICE

Dan even naar de totale ziekenhuisopnames (voor de volledigheid). In de onderstaande grafieken ziet u:

  1. Leeftijdsverdeling over totale pandemie (40% < 70, 31% 50-70 jaar oud)
  2. Leeftijdsverdeling over laatste 4 weken (50% < 70, 37% 50-70 jaar oud)

Bron: AlleCijfers.nl

Wat valt op:

Ten eerste is de druk op de ziekenhuizen zo hoog dat mensen van oudere leeftijd al relatief minder opgenomen worden. Immers, hun totale aandeel daalt van 50% naar 40% nu het druk is.

Daarnaast worden ouderen veel minder vaak opgenomen op de IC. Immers, in het totale aantal opnames in het ziekenhuis (IC + regulier) is hun aandeel veel groter dan in de IC opnames. Niet omdat ze niet komen te overlijden, veel ouderen overlijden op de reguliere afdelingen, maar omdat het op de IC’s ook gewoon te druk is. En omdat de kans dat ouderen nog goed uit een IC-behandeling komen, het is immers lichamelijk zwaar belastend, relatief klein is.

Normaal gesproken heeft NL zo’n 1150 IC-bedden die gemiddeld voor 70-75% bezet zijn. Dit komt neer op 800 – 860 patiënten. De IC-bezetting schommelt echter al tijden rond de 100% van deze capaciteit (en rond de 80% van de opgeschaalde capaciteit van ongeveer 1350 bedden). Meer mensen kunnen er simpelweg niet langdurig worden opgenomen, omdat hiervoor het personeel niet beschikbaar is.

Bron: LCPS

Conclusie:

  1. De ziekenhuizen liggen vol. Met name de IC
  2. De helft van alle Corona ziekenhuisopnames is jonger dan 70.
  3. 65% van alle IC-opnames is jonger dan 70.

Dan een opmerkelijke claim. Er zouden in totaal “zo’n 600 van de 14 miljoen mensen onder de 65 aan Corona” zijn overleden in 2020.

Ten eerste: we hadden het over mensen onder de 70, niet onder de 65. Dat is al één fout.

Ten tweede: de getallen kloppen niet. Volgens het RIVM is dit de leeftijdsverdeling van de overledenen aan Corona, in een grafiek en in harde getallen.

LeeftijdsgroepManVrouwTotaal Corona
0-4101
5-9000
10-14000
15-19202
20-24202
25-29404
30-34426
35-3910515
40-4414216
45-49292251
50-546139100
55-5911453167
60-64197102299
65-69385211596
70-747824531235
75-7912957041999
80-84160711642771
85-89162314963119
90-9480712082015
95+203561764
Overleden aan Corona tot nu toe volgens RIVM

Er zijn in totaal 663 mensen < 65 jaar overleden aan Corona (afgerond dus 700 en niet 600), maar veel belangrijker nog, er zijn 1.259 mensen onder de 70 gestorven aan Corona.

EDIT 02-02-2021:
Een oplettende lezer wees mij erop dat bovenstaande cijfers NIET de cijfers zijn van 31 december 2020. En dat klopt. Ik heb de cijfers van 26 januari gebruikt. Waarom? Omdat vorig jaar Corona in januari en februari niet bestond, terwijl er natuurlijk in die maanden wel verkeersdoden vielen. Dus heb ik voor de Corona slachtoffers de meest recente cijfers gebruikt op het moment van schrijven, wetende dat de cijfers dus eigenlijk nog 5 weken oplopen. Op moment van schrijven, 2 februari om 13:49, is het aantal slachtoffers onder de 70 al opgelopen naar 1.287.
Op 5 januari (eerste nieuwe dataset na 31-12) was het sterftecijfer onder de 70 1.215.

Vervolgens gaat men door met vertellen dat er in Nederland per jaar ongeveer 700 mensen doodgaan aan een auto-ongeluk. Ook dat klopt niet. 

Bron: SWOV

Het gaat hier om 661 doden (ziet u dat dit getal nu wel naar boven wordt afgerond), en dat is het totale aantal verkeersslachtoffers in 2019. Dus inclusief wandelaren, fietsers, trein, metro, paardenkar, etc. En inclusief de groep 70+.

Gelukkig weten we ook hoeveel verkeersslachtoffers er zijn gevallen in deze groep, namelijk 249. Halen we die ervan af (we hadden het immers over de groep < 70 jaar), dan blijven er nog 412 over. 

Met andere woorden: de kans dat u als Nederlander onder de 70 komt te overlijden aan Covid19 is dus drie keer groter dan dat u komt te overlijden aan een verkeersongeval.

Maar goed, laten we eens verder differentiëren. Want “alles onder de 70” is natuurlijk een beetje een grote groep. Hier haal ik even wat cijfers bij CBS op, en voeg die toe aan de gegevens omtrent het aantal Corona-doden. Dan komen we op de volgende tabel:

LeeftijdsgroepTotaal CoronaTotaal NL 2019VerkeersdodenTotaal %Verkeersdoden %
0-419851,01%19,96%
5-904940,00%0,00%
10-1406640,00%0,00%
15-192216370,92%5,40%
20-242329610,60%3,28%
25-294370431,07%9,30%
30-346466301,27%19,99%
35-3915622322,35%46,84%
40-4416969221,62%72,67%
45-49511804252,75%203,78%
50-541003206263,02%384,17%
55-591675268403,07%417,18%
60-642997738373,72%807,30%
65-6959611153395,07%1526,22%
Sterfte aan Covid19 in relatie tot sterfte aan verkeersongevallen in 2019

Bron: CBS Statline

In de kolom “Totaal NL 2019” vindt u alle overledenen per leeftijdsgroep in 2019. In de kolom “Verkeersdoden” vindt u alle overledenen als gevolg van een verkeersongeval in 2019 (alle verkeersongevallen dus, niet alleen auto-ongelukken).

De vijfde kolom laat het (fictieve) groeipercentage zien van het aantal overledenen per leeftijdsgroep. Gezien de kleine aantallen, en daarmee grote fluctuaties, laten we de jongsten even buiten beschouwing. Maar vanaf ongeveer 15 jaar klimt het percentage extra doden per leeftijdsgroep van 1% gestaag op naar 5%. Met andere woorden: voor iedere 100 mensen in de leeftijd van 65-69 jaar die komt te overlijden, overlijden er als gevolg van Corona 5 extra. 

Maar let op, dat gaat over ALLE doodsoorzaken. Van verkeersongelukken, tot moord en doodslag, tot ongelukken op het werk, hart- en vaatziekten, etc, etc.

Kijken we naar één enkele doodsoorzaak, verkeersongelukken, dan zijn de getallen eigenlijk best beangstigend.

Voor iedere 100 verkeersdoden in de leeftijdsgroep 65-69 jaar overlijden er 1.526 mensen aan Corona.

Hoezo loopt u geen risico?

Forum gaat nog even lekker door met de volgende teksten:

Het zal gerust kloppen dat op het moment van schrijven 1.821 mensen in het ziekenhuis lagen. Maar dat is natuurlijk een dagopname. In totaal hebben er volgens het RIVM / Stichting NICE 38.818 mensen in het ziekenhuis gelegen. Dat is 0,226% van de bevolking. 

En wellicht denkt u “dat is toch ook niet veel?”, nou dat is niet helemaal waar. Ten eerste is het ruim 20x groter dan wat Forum hier schrijft. En ten tweede, opnieuw kijken we naar totalen. Als we bijvoorbeeld weer kijken naar enkel verkeersongevallen liggen de verhoudingen totaal anders.

In 2018 (jongere cijfers zijn niet beschikbaar) zou dit, voor alle leeftijden,

OorzaakAantalPercentage COVID
Covid1938.818
Totaal 20181.133.2103,43%
Verkeersongevallen22.785170,37%

Bron: CBS Statline

Met andere woorden: de kans dat u door Corona in het ziekenhuis komt is aanzienlijk. 3,43 van de 100 klinische ziekenhuisopnamen zouden Covid19-gerelateerd zijn. En de kans dat u met Covid19 in het ziekenhuis eindigt is 1,7 x groter dan de kans dat u in het ziekenhuis komt als gevolg van een verkeersongeluk.

De claim dat 71% van de patiënten in het ziekenhuis ouder is dan 60 klopt wel. Maar daar ging de stelling niet over. De stelling ging over mensen onder de 70. En dan is het even verdeeld: 50% van de patiënten in het ziekenhuis is ouder dan 70 en 50% jonger dan 70.

Conclusie

Het aantal slachtoffers door Corona onder mensen < 70 jaar wordt door Forum 2x lager voorgesteld dan in werkelijkheid. 
Het aantal slachtoffers door verkeersongevallen wordt juist de helft opgeplust.

Hierdoor klopt de gehele vergelijking niet meer. Er is zeker een aanzienlijk groter risico om in het ziekenhuis te geraken of zelfs te komen overlijden door Corona als het vergeleken wordt met één willekeurige andere doodsoorzaak, zoals verkeersslachtoffers (en niet ALLE doodsoorzaken).

De risico’s zijn met name groter voor de groep tussen de 50 en 70 jaar. Zowel om in het ziekenhuis te belanden, als om te overlijden aan de gevolgen van Covid19.

Tussenstand FvD – EenVandaag: 0-1

Gepubliceerd door Martijn de Riet

Meer stukken van Martijn lezen? Kijk dan hier.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *